Την Κυριακή 27/06 μην χάσετε μαζί με τον ΠΟΛΙΤΗ το συγκλονιστικό βιβλίο «Αδερφοφάδες»

Share

Κάθε Κυριακή ο ΠΟΛΙΤΗΣ και το Πολιτιστικό Ίδρυμα Νεοκλέους σας προσφέρουν ένα βιβλίο από τα ΑΠΑΝΤΑ του Νίκου Καζαντζάκη. Την Κυριακή 27/06 μην χάσετε το βιβλίο «Αδερφοφάδες»

Η υπόθεση του βιβλίου

Η ιστορία τοποθετείται στον Κάστελο, ένα απομονωμένο χωριό της Μακεδονίας, στα χρόνια του Εμφυλίου. Το χωριό βρίσκεται υπό τον έλεγχο του στρατού και πολιορκείται από τους αντάρτες. Ο ιερέας του, ο παπα-Γιάνναρος, στέκεται ανάμεσα στις δύο παρατάξεις και προσπαθεί να τις συμφιλιώσει.

Ωστόσο, όλες του οι παραινέσεις αντιμετωπίζονται με αδιαφορία, αφού κάθε παράταξη τον θεωρεί όργανο της άλλης. Ο παπα-Γιάνναρος αναρωτιέται πού βρίσκεται το δίκιο· παρ’ όλο που το κοινωνικό όραμα των ανταρτών του φαίνεται σωστό σε κάποια σημεία, τον προβληματίζει η απάνθρωπη συμπεριφορά τους.

Ενώ η κατάσταση στον Κάστελο είναι τραγική, παίρνει τη μεγάλη απόφαση: συναντά τον αρχηγό των ανταρτών, τον καπετάν Δράκο (που είναι γιος του) και συμφωνεί να του παραδώσει το χωριό, με τον όρο να μην πειράξει κανέναν. Στη συνέχεια, απευθύνεται στους χωρικούς και τους πείθει να δεχτούν τη συμφιλίωση. Όμως, μόλις οι αντάρτες μπαίνουν στον Κάστελο, ο καπετάν Δράκος εκτελεί 12 άτομα.

Θεωρώντας τον εαυτό του υπεύθυνο για το θάνατό τους, ο παπα-Γιάνναρος δηλώνει ότι θα γυρίσει όλα τα χωριά για να συμφιλιώσει τους ανθρώπους και να τους πει να μην πιστεύουν ούτε τους «μαύρους» ούτε τους «κόκκινους». Έχει ήδη αρχίσει να απομακρύνεται, όταν ο καπετάν Δράκος διατάζει να τον σκοτώσουν.

Πληροφορίες για τη συγγραφή: Η πρώτη γραφή ξεκινά στην Αντίμπ το 1949· ο Καζαντζάκης το δουλεύει ξανά το 1954.

Σχόλια για το βιβλίο

«Οι Αδερφοφάδες μιλούν για την αδελφοκτόνο σύγκρουση σε ένα χωριό κατά τον Ελληνικό Εμφύλιο στα τέλη τής δεκαετίας τού 1940. Πολλοί από τους χωριανούς, μαζί και ο Καπετάν Δράκος, ο γιος τού εφημέριου, ο παπα-Γιάνναρος, πήραν τα βουνά και ενώθηκαν με τους κομμουνιστές αντάρτες. Είναι Μεγάλη Εβδομάδα και, με τον φόνο, τον θάνατο και την καθημερινή καταστροφή, ο παπα-Γιάνναρος αισθάνεται ότι κουβαλάει στους ώμους του τις αμαρτίες τού κόσμου.»

(Από τη γαλλική έκδοση Nikos Kazantzaki, Les frères enemis, Plon, Paris 1978.)

«Ένα χωριό τραχύ, στο χρώμα τής στάχτης, μαυρειδερά σπίτια κάτω από τον ανήλεο ήλιο των νησιών τής Μεσογείου, κάτοικοι καμένοι από τη μιζέρια και τα πάθη. Σήμερα, το κυρίαρχο πάθος είναι το μίσος. Ένα πολιτικό μίσος φονικό, που ρίχνει τον αδερφό ενάντια στον αδερφό του. Και μπροστά σ’ αυτή τη θύελλα των ανομιών, στέκει ένας ηλικιωμένος άντρας, απελπισμένος, γιατί η φωνή του είναι “φωνή βοώντος εν τη ερήμω”. Για τον παπα-Γιάνναρο αυτό το κύμα φρίκης δεν μπορεί παρά να σημαίνει την ίδια την ανικανότητα της ιερωσύνης του: ο διάβολος κυβερνά τον κόσμο. Ή ο διάβολος ή ο Λένιν. Γιατί για τον δάσκαλο, που ξεσηκώνεται με ενθουσιασμό από τις νέες ιδέες, η πάλη έχει νόημα. Βαριά άρρωστος, σχεδόν ετοιμοθάνατος, κρατάει την ψυχή του με όλες του τις δυνάμεις, γιατί θέλει να προφτάσει να δει την άφιξη της Ελευθερίας. Αυτό το επιθανάτιο μυθιστόρημα του Καζαντζάκη είναι, ανάμεσα σε όλα τα έργα του, το πιο κοντινό στον κόσμο μας, που σπαράζεται από αδελφοκτόνες μάχες.»

(Από τη γαλλική έκδοση Nikos Kazantzaki, Les frères enemis, Plon, Paris 1978.)

«Στη γη που μεταμορφώνεται σε Πομπηΐα λίγο πριν από την έκρηξη του ηφαιστείου, η πολιτική τής σφαγής διαιρεί το χωριό τού Κάστελου. Ο παπα-Γιάνναρος αγανακτεί, κραυγάζοντας ότι χωρίς ειρήνη δεν θα έρθει ανάσταση. Αλλά οι μεθυσμένες για ελευθερία φωνές καταλαβαίνουν πως η αληθινή θρησκεία ενώνεται με την εξέγερση κι ότι o άνθρωπος μπορεί να αντικαταστήσει τον Θεό στον θρόνο Του. Ο παπα-Γιάνναρος φτάνει στη μεγάλη αποκάλυψη: όσο οι άνθρωποι αλληλοσκοτώνονται, ο Χριστός θα παραμένει νεκρός. Και, με το παράδειγμα του μαρτυρίου του, εξαπολύει στους ανέμους τής Ελλάδας, που μαρτύρησε από την έχθρα μεταξύ αδερφών, αυτή την αλήθεια.»

(Από την πορτογαλική έκδοση Nikos Kazantzaki, Os irmãos inimigos, Estúdios Cor, Lisboa 1972.)        

«Οι χαρακτήρες είναι βγαλμένοι από ελληνική τραγωδία, με έναν ήρωα, τον παπα-Γιάνναρο, που ξεπηδά με αγριεμένη ματιά από τη σελίδα. Σαν προφήτης τής Παλαιάς Διαθήκης παλεύει με Αγγέλους και με τον Διάβολο μεταμφιεσμένους… Αντλεί κανείς μιαν ευχαρίστηση που αιχμαλωτίζει, όταν διαβάζει ένα μυθιστόρημα που καταπιάνεται κατά μέτωπο με τα πραγματικά σύγχρονα κοινωνικά και θρησκευτικά προβλήματα.»

New Statesman


Share