main

Όταν ο Χριστός ξανασταυρώνεται έγινε σίριαλ και ταινία

Share

«Ο Χριστός με συνέτριψε», είπε σε συνέντευξή του ο ηθοποιός που υποδύθηκε τηλεοπτικά τον Μανωλιό / Χριστό στη θρυλική σειρά της ΕΡΤ

Αδιαμφισβήτητα το «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» είναι ένα έργο εμβληματικό, ορόσημο για τη νεοελληνική λογοτεχνία, που εκφράζει το βαθύ θρησκευτικό αίσθημα του μεγάλου Κρητικού συγγραφέα και ταυτόχρονα αποτυπώνει τις καζαντζακικές ανησυχίες μέσα από την αιώνια πάλη ανάμεσα στην πίστη και τη λογική, ανάμεσα στο πνεύμα του χριστιανισμού και την περιπέτεια του ανθρώπου στον πραγματικό κόσμο. Η μορφή του Μανωλιού, ενός νέου Χριστού που σηκώνει ξανά στους ώμους του τις αμαρτίες του κόσμου, έχει σημαδέψει τον νεοελληνικό πολιτισμό, ιδιαίτερα δε μετά από τη μεταφορά του βιβλίου στην τηλεόραση ως σίριαλ, τη δεκαετία του ’70. «Θεριό ’ναι η καρδιά του ανθρώπου. Θεριό ανήμερο… Χριστέ μου, μήτε εσύ μπόρεσες να τη μερώσεις…» μονολογεί ο Μανωλιός, ένας από τους πιο δραματικούς και ολοζώντανους ήρωες που έπλασε ποτέ ο Νίκος Καζαντζάκης. Στο αριστουργηματικό μυθιστόρημα «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» βασίστηκε η κλασική ταινία του Ζυλ Ντασέν«Celui qui doit mourir» («Εκείνος που Πρέπει να Πεθάνει», γνωστή και με τον αγγλικό τίτλο «He who must die»), που προβλήθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών τον Απρίλιο του 1957. Το έργο έγινε και όπερα από τον Μποχουσλάβ Μαρτινού αλλά και θρυλική σειρά από την ΕΡΤ σε σκηνοθεσία Βασίλη Γεωργιάδη.

Ο Ντασέν, η Μελίνα και η εμπειρία ζωής

Σκηνοθεσία: Ζυλ Ντασέν / Jules Dassin

Σενάριο: Ben Barzman, Jules Dassin, André Obey

Παίζουν: Πιερ Βανέκ, Μελίνα Μερκούρη, Jean Servais

Έτος: 1957 / Διάρκεια: 145′

Ο Ζυλ Ντασέν μεταφέρει το 1957 στη μεγάλη οθόνη το κλασικό και διαχρονικό βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται». Σκηνοθετώντας με τρόπο ανάγλυφο τον μυστικιστικό, ο δημιουργός παρουσιάζει με ρεαλισμό το βαθιά κοινωνικό και λίαν θρησκευτικό θέατρο του παραλόγου που διαδραματίζεται σ’ ένα φτωχικό ορεινό χωριό της Μικράς Ασίας και τις δραματικές συνέπειες που θα ακολουθήσουν… Η ταινία είναι γυρισμένη στα Κριτσά της Κρήτης, με κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη, τη Μελίνα στον ρόλο της Μαγδαληνής και τον Πιερ Βανέκ σ’ εκείνον του Χριστού. Ο ίδιος ο Ζυλ Ντασέν αναφέρει σχετικά με τα γυρίσματα: «Μία από τις ευτυχέστερες εμπειρίες της ζωή μου ήταν η συνεργασία με τους κατοίκους των Κριτσών και των γύρω χωριών που συμμετείχαν στην ταινία. Οι πιο πολλοί δεν ήξεραν γράμματα κι έτσι τα βράδια, όταν γύριζαν από τα χωράφια, μαζευόμασταν στην αυλή του σχολείου και με διερμηνέα τη Μελίνα τους μιλούσαμε για το βιβλίο και τις σκηνές που θα γυρνούσαμε. Υπέροχη εμπειρία… Στο βιβλίο, ξέρετε, υπάρχουν οι φτωχοί και οι πλούσιοι, οι προύχοντες του χωριού. Ε, λοιπόν, κανείς δεν ήθελε να παίξει έναν από τους προύχοντες! Εκεί όμως που δεν πείθονταν με τίποτα ήταν στο να παίξουν τους Τούρκους. Ξέρετε τελικά ποιοι έπαιξαν τους Τούρκους; Καουμπόηδες από τη διπλανή Αμερικανική Βάση…».

Η ΕΡΤ και ο μύθος για τον Γκόλφη

Το «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» ήταν το δημοφιλέστερο τηλεοπτικό πρόγραμμα της σεζόν 1975-76. Σκηνοθέτης του σίριαλ ήταν ο Βασίλης Γεωργιάδης («Κορίτσια στον Ήλιο», «Εκείνο το καλοκαίρι»). Η παραγωγή της σειράς ήταν της Αστήρ TV, των Γιώργου και Ελβίρας Ράλλη, η οποία ήταν η μεγαλύτερη εταιρεία παραγωγής τηλεοπτικών προγραμμάτων στην Ελλάδα, κάτι σαν τη Φίνος Φιλμ αλλά στην τηλεόραση. Τo μισό ελληνικό θέατρο έπαιξε στο σίριαλ. Οι πρώτες ανακοινώσεις ανέφεραν τον Νίκο Κούρκουλο στη διανομή, χωρίς αυτό να πραγματοποιηθεί, ούτε να γίνει γνωστό ποιο ρόλο θα έπαιζε. Το «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» κατάφερε να συγκεντρώσει σπουδαίους ηθοποιούς όχι μόνο για τους βασικούς ρόλους αλλά και για τους υπόλοιπους. Από τη Γεωργία Βασιλειάδου μέχρι τον Κώστα Γκουσγκούνη, το «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» έμεινε στην τηλεοπτική ιστορία και για το καστ: Καλλέργης, Φούντας, Ζαφειρίου, Δανδουλάκη, Κυριακάκη. Ο Αλέξης Γκόλφης υποδύθηκε τον Μανωλιό που θα έκανε τον Χριστό στην αναπαράσταση. Η επιτυχία ανεπανάληπτη. Ο Αλέξης Γκόλφης έγινε είδωλο από το πρώτο επεισόδιο. Το κοινό ταύτισε τους ηθοποιούς με τους ρόλους τόσο πολύ, που όταν το καλοκαίρι σε κάποια παραλία της Αττικής είδαν τον Αλέξη Γκόλφη φώναζαν «Ο Χριστός με μαγιό!». Η ερμηνεία του ενθουσίασε το κοινό, αφού, όπως έλεγε αργότερα ο ίδιος σε συνεντεύξεις του, δεν ήταν λίγες οι φορές που ο κόσμος τον σταματούσε στον δρόμο, βλέποντας στο πρόσωπό του τον ίδιο τον Ιησού. Του φιλούσαν τα πόδια και έγινε μύθος μέσα σε μία νύχτα. Μετά το τέλος της σειράς, η επιτυχημένη καριέρα του ηθοποιού δεν συνεχίστηκε, έμπλεξε με ναρκωτικά και αλκοόλ και πέθανε το 2007.

Το θρυλικό βιβλίο σε δύο μέρη από τον ΠΟΛΙΤΗ της Κυριακής 13/06 και 20/06

Το θρυλικό βιβλίο το οποίο στάθηκε αφορμή ώστε να γίνει και συζήτηση για χάρη του στην Ιερά Σύνοδο (δεν αφορίστηκε ποτέ η αλήθεια είναι παρά τις φήμες που κυριαρχούν ακόμη και σήμερα) διανέμεται από τον «Πολίτη» αύριο Κυριακή. Λόγω της μεγάλης έκτασης του βιβλίου θα κυκλοφορήσει σε δύο μέρη, συνεπώς την Κυριακή 06/06 θα μπορείτε να πάρετε τον α’ τόμο και την Κυριακή 13/06 τον δεύτερο. Ποια η υπόθεση του βιβλίου όμως; Στη Λυκόβρυση, ένα ελληνικό χωριό της Ανατολής, υπάρχει το έθιμο να γίνεται η αναπαράσταση των Παθών κάθε επτά χρόνια. Ο παπα-Γρηγόρης με τους προεστούς επιλέγουν τα πρόσωπα που θα λάβουν μέρος: τον Χριστό θα υποδυθεί ο Μανωλιός, ένας απλός βοσκός· τον Ιωάννη, ο Μιχελής, ο γιος του άρχοντα Πατριαρχέα· τον Ιούδα, ο Παναγιώταρος· τη Μαγδαληνή, η χήρα Κατερίνα. Αργά το απόγευμα καταφθάνουν πρόσφυγες από ένα άλλο χωριό, καταδιωγμένοι από τους Τούρκους. Ζητούν βοήθεια, αλλά ο παπα-Γρηγόρης τους διώχνει, λέγοντας ότι φέρνουν μαζί τους επιδημία χολέρας. Οι πρόσφυγες, με επικεφαλής τον παπα-Φώτη, καταφεύγουν στο άγριο βουνό της Σαρακήνας. Τους βοηθούν μόνο ο Μανωλιός, ο Μιχελής, η Κατερίνα, ο Γιαννακός και ο Κωνσταντής (οι δύο τελευταίοι επρόκειτο να υποδυθούν τους αποστόλους Πέτρο και Ιάκωβο). Μετά από την επιλογή του στον ρόλο του Χριστού, ο Μανωλιός αλλάζει μέρα με τη μέρα. Χωρίζει την αρραβωνιαστικιά του και αποφασίζει να φτάσει σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πνευματική, ψυχική και σωματική αγνότητα, με οδηγό τον παπα-Φώτη. Μάλιστα, στο πανηγύρι του προφήτη Ηλία υπερασπίζεται τους πρόσφυγες και μιλά για την αξία της αγάπης και του ελέους, προκαλώντας την αντίδραση των συγχωριανών του και την οργή του παπα-Γρηγόρη. Στο μεταξύ πεθαίνει ο Πατριαρχέας και ο Μιχελής αποφασίζει να μοιράσει την περιουσία του στους πρόσφυγες. Όταν εκείνοι έρχονται στη Λυκόβρυση να παραλάβουν τα κτήματα, ο παπα-Γρηγόρης κηρύσσει τον Μιχελή ανισόρροπο και ξεσηκώνει τους ντόπιους. Μετά τον βίαιο θάνατο του αδελφού του στη σύγκρουση που ακολουθεί, ο παπα-Γρηγόρης υποδεικνύει στον αγά το Μανωλιό ως υπαίτιο όλων των συμφορών. Πετυχαίνει την καταδίκη του και την παράδοσή του στους εξαγριωμένους χωρικούς. Το φανατισμένο πλήθος συγκεντρώνεται στην εκκλησία, όπου ο παπα-Γρηγόρης αφορίζει τον Μανωλιό και δίνει το σύνθημα στους πιστούς να τον εκτελέσουν μέσα στον ιερό χώρο.


Share