Μέγας Αλέξανδρος: «Το παιδί που μεγαλώνει διαβάζοντας το βιβλίο γίνεται ατρόμητο»

Share

To ιστορικό μυθιστόρημα ο Καζαντζάκης το εμπνεύστηκε τόσο από την πλούσια παράδοση του ελληνικού θρύλου όσο και από τα καταγεγραμμένα χειρόγραφα ιστορικών αρχείων

«Ο Νίκος Καζαντζάκης, που συχνά αναφέρεται ως ο Όμηρος της σύγχρονης Ελλάδας δεν είναι άσχετος προς τους ήρωες της ελληνικής αρχαιότητας. Αυτό το ιστορικό μυθιστόρημα, που βασίζεται στη ζωή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο Καζαντζάκης το εμπνεύστηκε τόσο από την πλούσια παράδοση του ελληνικού θρύλου όσο και από τα καταγεγραμμένα χειρόγραφα ιστορικών αρχείων για να αναδημιουργήσει έναν Αλέξανδρο σε όλες τις πολύπλευρες όψεις του – τον Αλέξανδρο τον Θεό· τον Αλέξανδρο τον απόγονο του Ηρακλή που έκανε τους δώδεκα Άθλους· τον Αλέξανδρο τον μύστη, τον τολμηρό οραματιστή που προοριζόταν να φέρει σε πέρας μια θεϊκή αποστολή· τον Αλέξανδρο τον θνητό, με σάρκα και οστά, που πότε-πότε δεν είναι ανώτερος από τον κοινό στρατιώτη που καβγαδίζει και πίνει». Αυτό αναφέρεται αγγλική έκδοση Nikos Kazantzakis, Alexander the Great, Ohio University Press, Athens (Ohio)-London, USA, 1982.).

Ιστορικό μυθιστόρημα

Την Κυριακή 30 Μαΐου ο «Πολίτης» διανέμει το τρίτο βιβλίο από τη σειρά «Τα άπαντα του Νίκου Καζαντζάκη», ένα ιστορικό μυθιστόρημα που μπορεί να διαβαστεί από όλους. Η ζωή του Αλεξάνδρου από την ημέρα που δάμασε τον Βουκεφάλα μέχρι τον θάνατό του. Ο «Μέγας Αλέξανδρος» γράφτηκε πιθανόν το 1940 στην Αίγινα για βιοποριστικούς λόγους, ο Φάνης Κακριδής πάντως τοποθετεί τη συγγραφή στα χρόνια 1914-1922. Δημοσιεύεται αρχικώς με τον τίτλο «Στα χρόνια του Μεγαλέξανδρου», αλλά στο υπόμνημα που υποβάλλει για την υποψηφιότητά του στην Ακαδημία Αθηνών το 1945 ο Καζαντζάκης το σημειώνει με τον τίτλο «Στον καιρό του Μεγάλου Αλεξάνδρου». Εκδίδεται αυτοτελώς με τίτλο «Μέγα Αλέξανδρος» πλέον.

Μακεδονία

Στο βιβλίο αρχικά περιγράφεται η Πέλλα, η πρωτεύουσα της Μακεδονίας. Μας μιλάει για τους τεχνίτες που έφτιαχναν πολεμικό εξοπλισμό στα εργαστήριά τους, μετά μας περιγράφει το θέατρο με τις άσπρες κολόνες τριγύρω, τον μεγάλο ναό που είναι αφιερωμένο στον θεό Άρη και γύρω του αγάλματα των ηρώων τις Μακεδονίας που σκοτώθηκαν στον πόλεμο για να δοξάσουν την πατρίδα. Έπειτα μας αναφέρει την παλιά πρωτεύουσα της Μακεδονίας, την Έδεσσα, η οποία θεωρείται ιερή πολιτεία. Στην Έδεσσα παντρεύονταν και θάβονταν οι βασιλιάδες της Μακεδονίας. Το γυμναστήριο ήταν ο τόπος συγκέντρωσης και αγώνων. Κατά τον 4ο αι. π.Χ. στην Αθήνα υπήρχαν δύο πολιτικά στρατόπεδα. Από τη μια μεριά ήταν ο ρήτορας Δημοσθένης και όσοι πίστευαν ότι απειλείται από τους βασιλιάδες της Μακεδονίας όχι μόνο η ανεξαρτησία της Αθήνας αλλά και των άλλων ελληνικών πόλεων κρατών. Από την άλλη μεριά ήταν όσοι πίστευαν ότι η ηγεμονία του βασιλιά της Μακεδονίας ήταν ο μόνος τρόπος για να ενωθεί ο ελληνικός κόσμος. Ο Φίλιππος Β’, επιδέξιος στρατιωτικός και πολιτικός, εξασφάλισε συμμαχίες μέσα στις ελληνικές πόλεις κράτη και πέτυχε μέσα σε μια εικοσαετία να επιβάλει την ηγεμονία του στον ελληνικό κόσμο. Όταν ο Φίλιππος Β’ δολοφονήθηκε το 336 π.Χ., άφησε στον γιο του Αλέξανδρο τη θέση του. Ο Αλέξανδρος ανέβηκε στον θρόνο του βασιλείου της Μακεδονίας. Ως ηγέτης των Ελλήνων ξεκίνησε και πραγματοποίησε το φιλόδοξο σχέδιο του πατέρα του. Πριν από αυτό όμως κέρδισε την εμπιστοσύνη ή επέβαλε τη θέλησή του πρώτα στους Θεσσαλούς, έπειτα στους Θηβαίους και τέλος στους Αθηναίους. Την άνοιξη του 334 π.Χ. ο Αλέξανδρος ξεκίνησε τη μεγάλη του εκστρατεία στην Ασία.

Εγχειρίδιο στρατηγικής

«Το παιδί που μεγαλώνει διαβάζοντας τον Μέγα Αλέξανδρο γίνεται ατρόμητο», αναφέρει η διευθύντρια των εκδόσεων Καζαντζάκης Νίκη Σταύρου για το βιβλίο. «Μαθαίνει φρόνημα ελληνικό αλλά και πανανθρώπινο, μαθαίνει ελληνική ιστορία με αυτό το βιβλίο, μαθαίνει για τη Μακεδονία και είναι τόσο σημαντικό αυτό, αλλά κάτι πολύ σημαντικό είναι αυτό που λείπει από αυτό το βιβλίο. Από αυτή την αριστουργηματική αφήγηση για τις εκστρατείες και τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου, είναι ένας πολεμικός θρύλος, είναι από τους μεγαλύτερους στρατηλάτες της ιστορίας, αυτό που λείπει από το βιβλίο αυτό το πολεμικό είναι η βία. Υπάρχει αξιοπρέπεια, σεβασμός στον κατακτημένο λαό, ανθρώπινη υπέρβαση στις δυσκολίες και υπάρχει και ενσυναίσθηση. Αυτό το βιβλίο δεν είναι μόνο για παιδιά, ακούμε συνέχεια πως επιχειρηματίες, αθλητές μελετούν την τέχνη του πολέμου του Σουν Τσου, τους προτείνω ανεπιφύλακτα τον Μέγα Αλέξανδρο του Ν. Καζαντζάκη ως ένα ανεκτίμητο εγχειρίδιο στρατηγικής», επισημαίνει η διευθύντρια των εκδόσεων.

Αποσπάσματα από το βιβλίο

  1. Ποιο είναι το ανώτατο χρέος του γιου; Να ξεπεράσει τον πατέρα του!

2. Ένα μεγάλο άστρο φάνηκε στον ουρανό, τρεις αγγελιοφόροι ήρθαν την ίδια στιγμή κι έφεραν τρία καλά μαντάτα στο βασιλιά Φίλιππο: ο στρατηγός Παρμενίων νίκησε τους βάρβαρους, το βασιλικό άλογο νίκησε στους Ολυμπιακούς αγώνες κι η Ολυμπιάδα γέννησε γιo. Τον Αλέξανδρο!

3. Στους κατώτερους σου να μην είσαι άγριος και δεσποτικός, μα καλός και πράος. Στους ανώτερους σου να μην είσαι περίφοβος ή κόλακας, μα ατρόμητος και τίμιος και να μην ξεχνάς ποτέ, μπροστά σε κανένα, πως είσαι ελεύτερος άνθρωπος.

4. Αδερφοί Έλληνες! Μεγάλη μέρα τούτη! Για πρώτη φορά όλες οι ελληνικές πόλεις ενώνουνται κι ειρηνεύουν. Για πρώτη φορά πλαταίνουν τόσο πολύ τα σύνορα της πατρίδας. Δεν περιορίζονται πια στα τείχη της Αθήνας ή της Σπάρτης ή οποιασδήποτε άλλης πολιτείας. Πλαταίνουν, φτάνουν από τη μια μεριά ως τη θάλασσα, κι από την άλλη ως τα ψηλά χιονισμένα βουνά της Μακεδονίας. Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα, νησιά, Θεσσαλία, Ήπειρος, Μακεδονία, Θράκη· αυτή πρέπει να ‘ναι από σήμερα και πέρα η πατρίδα του καθενός μας. Να μη λέμε: «Είμαι Αθηναίος, είμαι Κορίνθιος, είμαι Μακεδόνας». Παρά να λέμε όλοι: «Είμαι Έλληνας». Τίποτα άλλο.

5. –Είμαι ο Αλέξανδρος ο βασιλιάς της Μακεδονίας, είπε ο νεαρός μονάρχης με υπερηφάνεια.

–Κι εγώ είμαι ο φιλόσοφος ο Διογένης ο Σκύλος.

–Να παραμερίσεις λίγο από τον ήλιο, του αποκρίθηκε ο Διογένης.

–Ζήτησε μου όποια χάρη θες και θα σου την κάμω, είπε ο Αλέξανδρος με γενναιοδωρία.

Και την ώρα που όλοι οι σύντροφοι κορόιδευαν το φιλόσοφο, ο Αλέξανδρος κούνησε το κεφάλι του κι είπε:

–Αν δεν ήμουν Αλέξανδρος, θα ‘θελα να είμαι Διογένης!

6. Ο βασιλιάς πήρε τη γεμάτη περικεφαλαία με το πολύτιμο πιοτό, μα τη στιγμή που άνοιγε τα στεγνά χείλια του να πιει, είδε γύρω του τους συντρόφους του που τον κοίταζαν με λαχτάρα. Αμέσως έγειρε την περικεφαλαία κι έχυσε το νερό στην άμμο.

–Ή όλοι, είπε, θα πιούμε νερό ή κανένας!

Χτύπησαν τις ασπίδες τους οι στρατιώτες από περηφάνια.

–Πήγαινε μας όπου θες, Αλέξανδρε! του φώναξαν. Μαζί σου ας πεθάνουμε της δίψας!


Share